Dầu hạt lanh có chiên xào được không? Điểm khói của 10 loại dầu ăn

Dầu hạt lanh có chiên xào được không? Câu trả lời ngắn: dầu hạt lanh ép lạnh thông thường thì không. Loại dầu này có điểm khói chỉ khoảng 107°C, thấp hơn nhiệt độ của chảo khi chiên xào (160–200°C), nên chỉ phù hợp để ăn trực tiếp hoặc trộn salad. Riêng dòng dầu hạt lanh bền nhiệt, có điểm khói cao, mới dùng được cho các món nấu nóng.

Nhiều gia đình mua dầu hạt lanh vì hàm lượng omega-3 cao, nhưng lại dùng sai cách: đem đi phi hành, chiên trứng hay xào rau như dầu ăn thông thường. Bài viết này giải thích vì sao điểm khói lại quan trọng, so sánh điểm khói của 10 loại dầu phổ biến trong bếp Việt, và hướng dẫn chọn đúng loại dầu hạt lanh cho từng món.

Điểm khói là gì và vì sao quan trọng khi nấu ăn?

Điểm khói (smoke point) là nhiệt độ mà tại đó dầu bắt đầu bốc khói liên tục. Khi vượt qua ngưỡng này, dầu bị phân huỷ nhanh:

• Chất béo bị oxy hoá, tạo ra các hợp chất như aldehyde và gốc tự do.
• Mùi vị thay đổi: dầu có mùi khét, đắng, làm món ăn mất ngon.
• Dưỡng chất giảm: các axit béo không bão hoà, đặc biệt là omega-3, bị biến đổi và không còn giá trị như ban đầu.

Nói đơn giản, dầu có điểm khói càng cao thì càng “chịu” được nhiệt độ bếp. Vì vậy, chọn dầu theo cách nấu quan trọng không kém chọn dầu theo thành phần dinh dưỡng.

Bảng điểm khói của 10 loại dầu ăn phổ biến

Lưu ý: điểm khói thay đổi theo độ tinh luyện, độ tươi của dầu và cách đo, nên các con số trên chỉ mang tính tham khảo. Dầu càng tinh luyện kỹ thì điểm khói thường càng cao.

Xem thêm: So sánh các loại dầu ăn phổ biến hiện nay

Vì sao dầu hạt lanh thông thường không chịu được nhiệt cao?

Nguyên nhân nằm ở chính điểm mạnh của nó. Dầu hạt lanh là loại dầu thực vật có hàm lượng omega-3 (ALA) cao nhất. ALA là axit béo không bão hoà đa, có nhiều liên kết đôi trong cấu trúc phân tử. Những liên kết này rất dễ phản ứng với oxy khi gặp nhiệt, ánh sáng và không khí.

Kết quả là:

1. Dầu nhanh bốc khói khi đun nóng, thường chỉ ở khoảng 107°C.
2. Omega-3 bị phá huỷ trước khi đến được bữa ăn, nên dùng dầu hạt lanh ép lạnh để chiên là vừa tốn tiền vừa mất tác dụng.
3. Dễ bị ôi nếu bảo quản không đúng, kể cả khi chưa nấu.

Đó là lý do các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên chỉ dùng dầu hạt lanh ép lạnh ở dạng nguội. Bạn có thể đọc thêm về quy trình sản xuất trong bài Dầu hạt lanh ép lạnh là gì?

Dầu hạt lanh bền nhiệt khác gì dầu hạt lanh ép lạnh?

Để giải bài toán “muốn có omega-3 trong món nấu hằng ngày”, DAHALA phát triển hai dòng dầu hạt lanh riêng biệt, cùng nhập khẩu từ Canada:

Theo thông tin công bố của DAHALA, mỗi 15ml dầu hạt lanh bền nhiệt cung cấp 130 kcal, 14g chất béo, trong đó có 8g omega-3, 2g omega-6 và 2g omega-9. Sản phẩm không chứa cholesterol, không trans fat và không chất bảo quản.

Điểm cần nhớ: hai dòng này không thay thế cho nhau. Nếu nhà bạn đang dùng dòng ép lạnh thường, đừng dùng nó để chiên xào.

Món nào dùng dầu hạt lanh được, món nào không?

Dùng được với dầu hạt lanh bền nhiệt:

• Xào rau, xào thịt ở lửa vừa và lớn
• Chiên trứng, áp chảo cá, đậu phụ
• Nấu canh, súp, kho
• Nướng bằng lò hoặc nồi chiên không dầu (quét dầu lên bề mặt)
• Trộn salad, rưới lên món ăn nguội

Chỉ nên dùng dầu hạt lanh ép lạnh thường cho:

• Sốt trộn salad, gỏi
• Nhỏ vài giọt vào cháo, bột ăn dặm của bé sau khi đã nấu chín và để nguội bớt (xem thêm: Dầu hạt lanh cho bé ăn dặm)
• Rưới lên cơm, súp, rau luộc trước khi ăn
• Trộn cùng sữa chua, sinh tố

4 lưu ý khi nấu ăn với dầu hạt lanh bền nhiệt

1. Không để chảo khô quá nóng rồi mới cho dầu. Nên làm nóng chảo và dầu cùng lúc, tránh để dầu bốc khói.
2. Không tái sử dụng dầu đã chiên nhiều lần. Dù điểm khói cao, dầu chiên đi chiên lại vẫn bị oxy hoá.
3. Đậy nắp chai ngay sau khi dùng, để nơi khô ráo, tránh ánh nắng và xa bếp. Xem thêm: Dầu ăn để được bao lâu và cách bảo quản
4. Dùng lượng vừa phải. DAHALA khuyến nghị người lớn dùng khoảng 30ml (2 muỗng canh) mỗi ngày; phụ nữ mang thai và cho con bú dùng từ ½ đến 1 muỗng mỗi ngày. Đây là lượng thay thế cho dầu ăn thông thường, không phải dùng thêm.

Câu hỏi thường gặp

Dầu hạt lanh chịu nhiệt được bao nhiêu độ?

Dầu hạt lanh ép lạnh thông thường có điểm khói khoảng 107°C nên không dùng để đun nóng. Dầu hạt lanh ép lạnh bền nhiệt DAHALA có điểm khói đến 250°C theo công bố của nhà sản xuất, dùng được cho chiên, xào, nấu và nướng.

Chiên dầu hạt lanh có mất omega-3 không?

Với dầu hạt lanh thông thường thì có: omega-3 bị oxy hoá nhanh khi gặp nhiệt. Với dòng bền nhiệt, nhà sản xuất cho biết dầu giữ được dưỡng chất ở nhiệt độ nấu thông thường, miễn là không để dầu bốc khói và không chiên lại nhiều lần.

Có thể dùng dầu hạt lanh để chiên ngập dầu không?

Dầu hạt lanh bền nhiệt có thể dùng để chiên, nhưng vì giá thành cao hơn dầu ăn thường, cách dùng hiệu quả nhất là xào, áp chảo, nấu canh và trộn salad hằng ngày để tận dụng omega-3.

Làm sao biết dầu hạt lanh nhà mình là loại nào?

Xem nhãn chai. Với sản phẩm DAHALA, dòng dùng để nấu ăn ghi rõ “bền nhiệt” và có hạn dùng 36 tháng; dòng ép lạnh thường ghi “dùng trực tiếp, không nấu ăn” và có hạn dùng 18 tháng.

Dầu hạt lanh bị bốc khói khi nấu có sao không?

Dầu bốc khói nghĩa là đã quá nhiệt và bắt đầu phân huỷ. Nên tắt bếp, bỏ phần dầu đó và giảm lửa khi nấu lần sau.

Kết luận

Dầu hạt lanh là nguồn omega-3 thực vật dồi dào, nhưng chỉ phát huy tác dụng khi dùng đúng loại cho đúng món. Dùng dầu ép lạnh thường cho các món nguội, và chọn dầu hạt lanh bền nhiệt nếu bạn muốn đưa omega-3 vào món chiên xào mỗi ngày.

Tìm hiểu thêm về dầu hạt lanh ép lạnh bền nhiệt DAHALA, nhập khẩu từ Canada, điểm khói đến 250°C. Cần tư vấn chọn dòng phù hợp? Gọi hotline 0974 502 086 hoặc nhắn Zalo cùng số.

Nguồn tham khảo: thông tin sản phẩm công bố trên dahala.vn; bảng điểm khói tổng hợp từ các tài liệu dinh dưỡng phổ biến, giá trị có thể dao động theo nguồn đo.